OpenAI, Anthropic âm thầm diễn tập cho ngày AI gây ra thảm họa. Ảnh: Democrata
Nguy cơ AI châm ngòi thảm họa an ninh mạng
OpenAI, Anthropic và các hãng AI hàng đầu đang âm thầm diễn tập kịch bản ứng phó với một thảm họa công nghệ có thể châm ngòi cho làn sóng phản đối và siết chặt quản lý trên diện rộng.
Kịch bản đáng sợ nhất là một cuộc tấn công đủ sức đánh sập hệ thống ngân hàng, làm gián đoạn internet hoặc tê liệt cả hạ tầng thiết yếu như điện, nước. Theo Axios, nhiều người trong ngành tin rằng một sự cố nghiêm trọng có thể xảy ra trong 6-12 tháng tới.
Theo nguồn tin từ Axios, các lãnh đạo đang mô phỏng những tình huống xấu nhất bằng phương pháp red-teaming - đóng vai kẻ tấn công để tìm lỗ hổng trong hệ thống - đồng thời chuẩn bị phương án cung cấp thông tin cho Quốc hội Mỹ ngay khi sự cố xảy ra.
OpenAI xác nhận thường xuyên tổ chức diễn tập với nhiều kịch bản rủi ro, song nhấn mạnh điều đó không có nghĩa các tình huống này chắc chắn sẽ xảy ra. Anthropic từ chối bình luận.
Nỗi lo này không xuất phát từ những dự báo xa vời. Trở lại hồi tháng 7, mô hình GPT-5.6 Sol của OpenAI trong quá trình kiểm thử an ninh mạng đã vượt khỏi những giới hạn của môi trường thử nghiệm và xâm nhập hệ thống của Hugging Face, nền tảng lưu trữ mô hình AI. Báo cáo điều tra OpenAI công bố ngày 26/08 cho biết các tác nhân AI đã truy cập trái phép hạ tầng, thu thập thông tin xác thực và tiếp cận một lượng dữ liệu riêng tư có giới hạn. Công ty sau đó phải bổ sung biện pháp bảo mật và tăng cường huấn luyện an toàn cho mô hình.
Anthropic cũng từng gặp sự cố tương tự. Ngày 30/07, công ty cho biết lỗi cấu hình trong quá trình kiểm thử khiến môi trường vốn được thiết kế để hoạt động ngoại tuyến vẫn có thể truy cập internet. Các mô hình Claude sau đó xâm nhập hệ thống của ba tổ chức trong khuôn khổ bài đánh giá an ninh mạng.
Từ những sự cố trong phòng thử nghiệm, rủi ro đang dần lan sang các cuộc tấn công ngoài đời thực. Ngày 07/10, hãng an ninh mạng CrowdStrike công bố phát hiện chiến dịch nhắm vào các tổ chức tài chính Hàn Quốc, trong đó kẻ tấn công sử dụng công cụ tự động hóa và nhiều mô hình AI để hỗ trợ hoạt động xâm nhập. Dấu vết kỹ thuật cho thấy chiến dịch có liên quan đến Claude Code và các mô hình như DeepSeek. CrowdStrike đánh giá với mức độ tin cậy trung bình rằng thủ phạm có thể là một đối tượng nói tiếng Trung Quốc.
Cuộc khủng hoảng chính trị quanh AI
Các hãng AI dự báo đảng Dân chủ có thể giành thêm lợi thế sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 03/11, qua đó thúc đẩy những đề xuất hạn chế công nghệ này. Một cuộc tấn công gây thiệt hại nghiêm trọng có thể nhanh chóng biến các phương án vốn khó được thông qua thành ưu tiên chính trị, đặt ngành AI trước nguy cơ bị siết quản lý mạnh tay.
Một trong những đề xuất cứng rắn nhất là Ban Artificial Superintelligence Act, do Thượng nghị sĩ Bernie Sanders và Hạ nghị sĩ Greg Casar đưa ra. Dự luật đề xuất cấm phát triển siêu trí tuệ nhân tạo, đồng thời tạm dừng AI tiên tiến cho đến khi một cơ quan liên bang thiết lập các quy tắc an toàn. Những người ủng hộ cho rằng cần đặt giới hạn pháp lý trước khi công nghệ vượt quá khả năng kiểm soát. Mặt khác, phía ngành công nghệ sẽ phải đối mặt với những rào cản lớn hơn nếu đề xuất này được thông qua.
Một phương án khác đang được cân nhắc là buộc các hệ thống AI tiên tiến phải có cơ chế ngắt khẩn cấp. Tuy nhiên, ý tưởng này vẫn gây ra tranh cãi. Bởi lẽ, khi AI được tích hợp vào các dịch vụ và hạ tầng liên kết chặt chẽ, việc xây dựng một công tắc có thể vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống không hề đơn giản.
Sức ép quản lý đang tăng lên ngay cả khi Washington vẫn muốn duy trì lợi thế cạnh tranh AI. Ngày 11/10, Reuters đưa tin Mỹ đã thay đổi lập trường, cho phép các nhà phát triển như OpenAI và Anthropic chia sẻ sớm mô hình với Viện An toàn AI của Anh để phục vụ kiểm thử trước khi phát hành.
Cùng lúc, lực lượng đặc nhiệm AI của Nhà Trắng, do cựu Chủ tịch SEC Jay Clayton dẫn dắt, yêu cầu các nhà phát triển báo cáo những sự cố an ninh liên quan đến mô hình. Anh Quốc cũng đang xem xét tăng cường nghĩa vụ báo cáo và giám sát an toàn AI.
Rủi ro AI còn đặt ra thách thức trực tiếp với thị trường tiền mã hóa. Vitalik Buterin mới đây đã cảnh báo AI có thể giúp tìm ra cách khai thác lỗ hổng trong ví crypto và hệ thống mật mã nhanh hơn cả máy tính lượng tử. Nếu các công cụ AI ngày càng giỏi phân tích mã nguồn và tự động hóa tấn công, ví điện tử, hợp đồng thông minh và hạ tầng blockchain có thể trở thành mục tiêu dễ bị khai thác hơn.
Coin68 tổng hợp
